АНҶОМИ МУСОБИҚАИ ҶУМҲУРИЯВИИ ФУТБОЛИ ХУРД БАРОИ ДАРЁФТИ ҶОМИ ВАЗИРИ МАОРИФ ВА ИЛМИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

Новости

       Бо ташаббуси Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва сарпарастии Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дастгирии Федератсияи футболи Тоҷикистон мусобиқаи ҷумҳуриявӣ оид ба футболи хурд барои дарёфти Ҷоми вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон байни дастаҳои футболи муассисаҳои таҳсилоти миёна ва олии касбӣ, раёсат ва шуъбаҳои маорифи вилоят, шаҳру ноҳияҳо доир карда шуд.

Рўзи 25 апрели мусобиқаи мазкур ҷамъбаст гардид. Дастаҳои футболи хурди Сарраёсати маорифи шаҳри Душанбе, Донишгоҳи техники Тоҷикистон ба номи академик М.С.Осимӣ, Донигоҳи миллии Тоҷикистон  ҷойҳои ифтихориро ишғол намуданд.

 

Ҳамчунин аз тарафи Кумитаи тадорукоти мусобиқа ба беҳтарин даста, дар возабони беҳтарин, нишонзани беҳтарин мукофотҳои молиявӣ, «Сипоснома»-и вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, «Ифтихорнома»-и Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон,  ҷом ва медалҳои хотиравӣ сарфароз гардонида шудаанд. Дар маросими пўшидавии мусобиқот вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Нуриддин Саид, раиси Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Одиназода Рамазон Сафар, намояндаи Федератсияи футболи Тоҷикистон ба ғолибони мусобиқаро бо мукофотҳои таъсисгардида сарфароз намуданд.

                                                                                                                                                                                                  

МУРОДАЛӢ СОЛЕҲОВ. РӮЗГОРЕ БАРОИ ИБРАТ

Новости

Ҳаргоҳе сухан аз иттифоқи касаба равад аз ӯ ҳатман ёд меоранд ва ҳолиё низ. Ӯ дар иттифоқи касаба шахси ҳирфаӣ аст. Дар солҳои солҳои 70-80 асри XX ӯ аз муваффақтарин ҷавонони Тоҷикистон буд. Дар синни 25 солагиаш депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, дар синни 30 солагиаш ҷонишини раиси Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон  ва дар синни 39 солагиаш Депутати Шӯрои Олии ИҶШС интихоб гардида буд. Ӯ баландтарин ҷоизаи ҷавонон, яъне ҷоизаҳои комсомоли ИҶШС ва Тоҷикистонро шарафёб гардида буд. Ӯро дар синни 27 солагиаш бо ордени «Шарафи меҳнатӣ», дараҷаи 3, дар синни 31 солагиаш бо ордени «Инқилоби Октябр» ва дар синни 36 солагиаш бо ордени  «Байрақи Сурхи Меҳнат» сарфароз гардониданд. Корро дар иттифоқҳои касаба аз котиби ғайриштатии Иттифоқи касабаи Тоҷикистон оғоз намуд. Дар синни 37 солагиаш ӯро раиси Шӯрои иттифоқҳои касабаи Тоҷикистон интихоб намуданд. Баъди хатми Академияи меҳнати ИҶШС, баъдан Федератсияи Россия дуюмбора раиси Иттифоқҳои касабаи мустақили Тоҷикистон интихоб гардид ва дар ин вазифа то синни расидан ба нафақа фаъолият намуд. Агар навиштаҳои рӯзномаҳои солҳои 70-80 асри XX-ро нисбаташ ҷамъоварӣ намоем ва дар шакли китоб нашр намоем, даҳҳо китобро фаро мегирад. Ӯ шуҳратро дӯст намедорад, хоксор аст. Инсони шариф ва покизадилу покизагуфтор аст. Дар борааш метавон бисёр навишт, аммо барои корбарони шабакаи фейсбук ҳамин кофист, ки ба таври хеле мухтассар ӯро бишносанд. Ва зери ин чанд сатри кӯтоҳ, садҳо сатрҳои дигар нӯҳуфтааст, ки хонандаи фейсбукро ба андеша мебарад, андешае ба рӯзгор ва пайкори ин марди шариф ва муваффақтарин ҷавони тоҷики солҳои 70-80 асри XX. Пас зиндагиаш, кору пайкораш рӯзгоре барои ибрат аст.

                                           Иттифоқи касабаи кормандони маориф

                                            ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон

Миёни ин ду миллат баъд аз ин ҳарфи ҷудоӣ нест…

Новости

Робитаи ташкилотҳои иттифоқҳои касабаи Тоҷикистону Ўзбекистон бар таҷриба ва муносибатҳои дарозмуддате, ки дар замони шўравӣ ба миён омада будаанд, асос ёфтааст. Аммо, мутаассифона вобаста  ба рўйдодҳои таърихии  солҳои 90-и асри XX то баёни Изҳороти муштараки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Ўзбекистон  муҳтарам Шавкат Мирзиёев оид ба таҳкими дўстӣ ва накўҳамсоягӣ аз  9 марти соли 2018 байни ташкилотҳои иттифоқи касабаи ду кишвар робитаи ҳамкорӣ  дар сатҳи зарурӣ вуҷуд надошт, аммо дар тўли 26 соли Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳазорҳо нафар ҷавонони Ўзбекистон муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Тоҷикистонро хатм намуда, ҳамчун узви иттифоқи касаба дар пешрафти иттифоқҳои касабаи Ўзбекистон саҳми муносиби хешро гузоштаанд, ки аз мактаби иттифоқҳои касабаи Тоҷикистон, аз ҷумла, Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон сабақ омўхтаанд. Ва ҳамчунин дар давраи нооромиҳои солҳои 90-уми асри гузашта, садҳо зиёии ўзбекзабони Тоҷикистон ба Ҷумҳурии Ўзбекистон ҳиҷрат намуда, имрўзҳо дар пешрафти маориф ва илм ва ҳаракати иттифоқҳои касабаи Ўзбекистон саҳм гузошта истодаанд.

Аз ин рў, робитаҳои гуногунҷабҳаи байни тоҷикону ўзбекон решаҳои амиқи таърихӣ дошта , дар низоми давлатдории шўравӣ барои пешрафти ҳаракатҳои иттифоқи касаба дар қаламрави Осиёи Марказӣ намояндагони ин ду миллати бузург дар асоси принсипҳои накўҳамсоягӣ, дўстона ва бародарӣ саҳмгузорӣ намудаанд.

Аммо, санаи  9 марти соли 2018   дар муносибатҳои дўстона ва ҳамкориҳои бисёрҷонибаи Тоҷикистону  оѓози марҳиллаи нави таърихӣ ба миён омад, чунончӣ, Пешвои муаззами миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни суханронӣ дар «Шоми дўстӣ» ба муносибати сафари давлатии  Президенти Ҷумҳурии Ўзбекистон муҳтарам Шавкат Мирзиёев иброз доштанд:  «Бо амри тақдир ва бо сабабҳои гуногун тайи ду даҳсолаи охир халқҳои бародари мо бегона шуда, қариб ҳамдигарфаҳмиро аз даст дода буданд. Вале имрўз бо шарофати дурбинонаи Шавкат Мирамонович ҳама мушкилот ва монеаҳо бартараф карда шуданд.  Ва имрўз иродаи сиёсии ҳам Душанбе ва ҳам Тошканд ба истифодаи ин таҷрибаи возеҳи таърихӣ ва умумияти бой барои рушди кунунӣ ва минбаъдаи ҳамкории мутақобилаи халқу давлатҳоямон дар тамоми соҳаҳо равона шудааст». Ҳамагуна монеаҳое, ки дар тўли ду даҳсола байни ду кишвар мавҷуд дошт, бо ташаббуси муштарак бартараф гардид.

Ҳамин тавр, Изҳороти муштараки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Ўзбекистон  муҳтарам Шавкат Мирзиёев оид ба таҳкими дўстӣ ва накўҳамсоягӣ аз  9 марти соли 2018 ба густариши минбаъдаи ҳамкориҳои мутақобилан судманди дуҷониба  дар баробари дигар соҳаҳо ба соҳаи маориф ва илм ва ташкилотҳои иттифоқи касабаи ду кишвар такони нав бахшид, аз ҷумла:

– ҳамкориҳо дар соҳаи фарҳанги гуманитарӣ, рушди робитаҳои мустақим ва табодули таҷриба байни муассисаҳои илмӣ ва таълимӣ, воситаҳои ахбори омма, иттиҳодияҳои эҷодӣ ва варзишӣ, ташкилотҳои ҷавонон ва бонувон, иттифоқҳои касаба ва дигар ниҳодҳои ҷамъиятӣ:

– тавсеаи ҳамкориҳо дар соҳаи маориф ва илм, аз ҷумла тавассути густариши ҳамкориҳо байни муассисаҳои таҳсилоти олӣ ва Академияи илмҳои ду кишвар;

– эҷоди шароити муносиб дар соҳаи тайёр кардани кадрҳои илмӣ ва омўзгорӣ, табодули сафарҳои пажўҳишгарон, мутахассисон, кадрҳои профессори омўзгорӣ ва донишҷўён, инчунин мубодилдаи маълумот оид ба эътирофи мутақобилаи санадҳо  доир ба тахассус  ва унвонҳои илмӣ.

-масъалаҳои такмили омўзиш ва таълими забони ўзбекӣ дар Тоҷикистон ва забони тоҷикӣ дар Ўзбекистон, тавсеаи шабакаи муассисаҳои таҳсилоти умумӣ бо омўзиши забонҳои тоҷикӣ ва ўзбекӣ, роҳандозии ҳамкориҳо ҷиҳати табодули адабиёти таълимӣ ва бадеӣ, нашрияҳои даврӣ ва интишороти илмӣ, мусоидат дар тарҷумаи осори классикон ва муаллифони муосири ду кишвар;

– масъалахои ҳифзи мероси маънавӣ ва фарҳангӣ ва фароҳам овардани шароити мусоид барои ба роҳ мондани робитаҳо миён ходимони фарҳангӣ, илмӣ ва маориф.

Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон  дар партави ин иқдомҳои муштарак нақшаи чорабиниҳо таҳия намуда, барои барқарор намудани робитаҳои судманд ба унвони Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Ўзбекистон мактуби расмӣ ирсол намуд.  Ҳадаф аз ҳамкориҳо дар соҳаи иттифоқҳои касаба пеш аз ҳама замина гузоштан ба рушди робитаҳои мустақим ва табодули таҷриба байни ташкилотҳои иттифоқи касабаи муассисаҳои илмӣ ва таълимии Ҷумҳурии Ўзбекистон мебошад.

Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчунин тасмим гирифтааст дар заминаи  банди 7-и Изҳороти муштараки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Ўзбекистон  муҳтарам Шавкат Мирзиёев оид ба таҳкими дўстӣ ва накўҳамсоягӣ аз  9 марти соли 2018 мулоқотҳои дучонибаи раисони Иттифоқҳои касабаи кормандони маориф ва илми ду кишварро ҷиҳати баррасии дурнамои масъалаҳои иттифоқи касаба дар соҳаи маориф ва илм  ба роҳ монад. Зеро банди 7-и Изҳороти мазкур зарурияти тавсеаи ҳамкориро дар самтҳои мухталифи  иттифоқҳои касаба, аз ҷумла дар соҳаи маориф ва илм бо мазмун ва сифати нав ѓанӣ гардонидани онҳоро дар миён гузоштааст. Аз ҷумла, огоҳии бештар аз вазъи иҷтимоӣ ва шароити  кории омўзгорони ўзбекзабон дар Тоҷикистон ва омўзгорони тоҷикзабон дар Ўзбекистон аз ҳамкориҳои калидӣ миёни Иттифоқи касабаи кормандони соҳаи маориф ва илми ду кишвар мебошад. Ва вазифаи муҳим низ аз он иборат мебошад, ки  ташкилотҳои иттифоқҳои касабаи ду кишвар дар самти маориф ва илм ҷиҳати фароҳам овардани шароитҳои мусоид  барои густариши шабакаҳои муассисаҳои таълимӣ, тарбияи кадрҳои илмӣ ва омўзгорӣ таваҷҷўҳи мунтазам зоҳир намоянд.

Аз тарафи дигар кўшишҳои судманд барои ҳаллу фасли мушкилиҳои ҷойдоштаи ташкилотҳои иттифоқҳои касабаи ду кишвар дар рушди таҷрибаи пешқадаму падидаҳои ибратпазир, тозакориҳои касбӣ ва дигар самтҳои ҳаракати иттифоқҳои касаба метавонанд ба пешрафти ҳаракати иттифоқҳои касабаи кишварҳои Осиёи Марказӣ мусоидат намоянд. Дар ин самт тавсеаи ҳамкориҳои пайваста бо ташкилотҳои иттифоқи касабаи Ўзбекистон хеле муфид мебошад. Ва аз ҳама муҳим, ки зиёиён, ходимони маориф ва илм, донишҷўёну омўзгорони ду кишварро ба ҳаяҷон меоварад ин муносибатҳои созандаи ҳамкорӣ мебошад.

Пешвои муаззами миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни суханронӣ дар вохўрӣ  бо зиёиёни мамлакат, 19 марти соли 2018  таъкид намудаанд, ки «Мо тамоми масоили мавриди таваҷҷуҳи тарафайнро баррасӣ кардем ва ҳамаи монеаҳоеро, ки дар тўли беш аз 26 сол садди роҳи муносибатҳои ҳасанаи халқҳоямон буданд, аз байн бардоштем. Аз ҷумла, эълон доштем, ки мо бояд барои истифодаи озодона ва рушди забонҳои модарии тоҷикон дар Ўзбекистон ва ўзбекҳо дар Тоҷикистон, пешрафти илму маориф, фарҳанг ва риояи расму оин ва маросиму суннатҳои миллӣ шароит фароҳам оварем.

Акнун вазифаи зиёиён аст, ки ин масъалаҳоро тавассути баргузор намудани ҳамоишу конфронс, суҳбату машваратҳои илмиву фарҳангӣ ва омўзишу таҳқиқи якҷоя баррасӣ намоянд»

Иттифоқи касабаи кормандони маориф

                                                   ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон

АБДУҚОДИР МУҲИДДИНОВ ФИДОӢ ВА ҒАМХОРИ МИЛЛАТИ ТОҶИК БУД

Новости

Абдуқодир Муҳиддинов аз шахсиятҳои барҷастаи сиёсии Тоҷикистони шӯравии солҳои 30-уми асри ХХ буд. Ӯ аввалин роҳбари озодандеши Тоҷикистон дар замони низоми шӯравӣ буд. Ӯ аввалин роҳбари ҳизбӣ буд, ки барои беҳтар намудани шароити иҷтимоии халқи тоҷик махсусан барои пахтакорон садо баланд кард: «Мо пахтакориро чун соҳаи асоси иқтисоди ҷумҳурият эътироф мекунем, аммо барои пахтакор шароитеро, ки ба он сазовор аст ба вуҷуд наовардаем. Масалан, Иттифоқ истеҳсоли фулузот ва ангиштро соҳаи асосӣ мешуморад ва барои коргарони ин соҳа нисбат ба дигарон шароити аз лиҳози иқтисодӣ беҳтари фароҳам сохт ва месозад, аммо дар ҳаққи пахтакорон ин корро накардем. Дар замони шоҳӣ нисбат ба давраи советӣ барои тараққии пахтакорӣ ҳавасмандии бештаре буд.Акнун халқро гурусна нигоҳ медоранд ва пулҳоро барои инқилоби ҷаҳонӣ харҷ мекунанд». (АП ФТ ИМЛ, ф 3 т.1 115, в.22 ва 44)

Абдуқодир Муҳиддинов зидди номгузории

Душанбе ба Сталинобод буд

 

Дар саҳифаҳои расонаҳои иттилоотӣ ва шабакаҳои иҷтимоӣ дар бораи хиёнатҳои Абдулло Раҳимбоев бисёр менависанд. Пораеро аз суханони Абдулло Раҳимоев нисбати фарзанди фарзонаи миллат Абдуқодир Муҳиддинов иқтибос меорем: «Ба ҳамаи Шумо шахси Муҳиддинов-ҷадиди собиқадори бухороӣ ва собиқ Нозири таъминоти Тоҷикистон маълум аст. Гирем масъалаи дигар кардани номи собиқ Душанберо ба Сталинобод. Муҳиддинов дар сӯҳбат ба ҳамфикрони худ ба иваз кардани номи Душанбе ба Сталинобод фикри мухолиф гуфтааст ва далел овардааст, ки рафиқ Сталин барои Шарқ номафҳум аст.Ин чӣ маъно дорад? Ин ақидаи Муҳиддинов, чунин маънӣ дорад, ки рафиқ Сталин-байрақи коммунизм, сарвари партия, доҳии пролетариати ҷаҳон барои Шарқ қобили қабул нест» (АП ФТ ИМЛ, ф 3 т.1 115, в.22 ва 55)

Комиссияи олии аттестатсионӣ: рўйдоди муҳими илмӣ дар даврони истиқлолияти миллӣ

Новости

Дар меҳвари сиёсати илмиву маорифпарваронаи Пешвои миллат  рушди илм дар ҷойи аввал қарор дорад, зеро асосу пойдории ҳар як миллату давлат ба илми он вобастагӣ дорад.

Аз ин рў, Комиссияи олии аттестатсионӣ бо ибтикори  Асосгузори  сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти  Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамчунин ниҳоди мустақил, ки бевосита масъулияти назорату тайёр кардани кадрҳои илмӣ ва илмӣ – омӯзгории тахассуси олиро ба уҳда дорад, таъсис ёфт, ки рӯйдоди  муҳими таърихии дорои аҳамияти  сиёсӣ, байналмилалӣ ва илмию амалӣ мебошад.

Пешвои миллат иброз доштанд, ки: «Таъсиси Комиссияи олии аттестатсионӣ имконият медиҳад, ки  мушкилоти зиёди шаҳрвандон дар бобати  омода кардани  рисолаҳои илмӣ ба забони  давлатӣ  ва ҳимояи онҳо дар дохили кишвар осон гардида, ҳамзамон  бо ин эҳтиёҷоти  кишвар ба кадрҳои муосири илмӣ дар доираи низоми байналмилалӣ таъмин гардонида шавад. Ин иқдом метавонад барои таҳкими истиқлолияти илмии мамлакат мусоидат намояд».

Комиссияи олии аттестатсионӣ дар шароити муосир нақши калидӣ дошта, ба рушду тараққиёти давлат мусоидат менамояд ва   минбаъд олимони мо дар доираи стратегияву барномаҳои давлатӣ таҳқиқотҳои назаррас анҷом дода, ба масъалаи тарбияи муҳаққиқони ҷавони ихтироъкору навовар  дар дохили кишвар эътибори ҷиддӣ медиҳанд.

Аммо, вақтҳои охир дар расонаҳои хабарӣ  як гурўҳи каҷназарон ин рӯйдоди  муҳими таърихии дорои аҳамияти  сиёсӣ, байналмилалӣ ва илмию амалӣ доштаро нодида, гирифта, ба хотири «манфиатҳои шахсӣ» ва нотавонбинии илмии хеш атрофи ин ниҳоди муътабари илмӣ суханпартоӣ намуда истодаанд.

Муҳтавои мақолаҳои нашргардида аз тарафи каҷназарон атрофи Комиссияи олии аттестатсионӣ нишон медиҳад, ки ин гурӯҳ  нисбат ба рушди илми ватанӣ, омода намудани мутахассисони баланд ихтисос, дастгирии ҳамаҷонибаи ҷавонони лаёқатманд дар ҷодаи илм, на танҳо меҳр ва садоқати миллӣ  надоранд, балки таърихи ташаккули илми тоҷик огоҳие низ надоранд.

Файласуфи бузург Арасту гуфтааст: «Агар таърихи  дуҳазорсолаи  худро надонед, барои имрўзу оянда пояи мустаҳкам гузошта наметавонед» Бояд қайд намуд, таъсиси Комиссияи олии аттестатсионӣ заминаи таърихӣ ҳам дорад, масалан мавҷуд будани академия ва китобхонаи маъруфи «Дижи нибишт» (қаср, кохи навиштаҳо, китобҳо),  академияи маъруфи «Гунди Шопур» дар замони Сосониён. Маҳз, дар ҳамин даваи таърихӣ  як гурўҳ олимони юнонӣ барои кори доимӣ ба донишгоҳи Гунди Шопур омаданд. Ҷамъ шудани олимони юнонӣ ва ҳинду ба инкишофи илм таъсири зиёд расонид. Дар Академияи Гунди Шопур на танҳо илмҳои адабиёт, ҳуқуқ, фанҳои сиёсӣ, иқтисодиёт, таърих, математика, астрономия, мантик, тиб, дорусозӣ, илоҳиёт, гиёҳшиносӣ, мусиқӣ, ҳайвоншиносӣ ва ѓайра таълим дода мешуданд, балки бузургтарин дастовардҳои илмӣ мавриди таҳқиқ ва пажўҳиши олимони ҳамон давра қарор дода мешуд.

Рушди илм дар замони Сомониён ва таъсиси марказҳои илмӣ дар ин давра  ба майдони эҷоду фаъолият қадам ниходани силсилаи олимону адибони ҷахоншумул чунМухаммад ал-Хоразмӣ, Абӯнасри Форобӣ, Закариёи Розӣ, Абӯали ибни Сино, Абурайҳони Берунӣ, Абӯабдуллои Рӯдакӣ, Абулқосими Фирдавсӣ заминаҳои асосии таърих барои ташкили як ниҳоди илмӣ-Комиссияи олии аттестатсионӣ дар даврони истиқлолияти миллӣ мебошад.

Аз ин рў, аз инъикоси фаъолияти Комиссияи олии аттестатсионӣ  дар матбуоти ватанӣ бармеояд, дар як муддати хеле кўтоҳ Комиссияи олии аттестатсионӣ аз ҷониби дигар Комиссияи олии аттестатсионии кишварҳои хориҷ эътироф гардидааст, ки  далели расман эътироф гардидани ин ниҳоди  мазкур, ворид гардидани илми ватанӣ  ба низоми ягонаи илми ҷаҳонӣ мебошад.

Комиссияи олии аттестатсионӣ  ҳамчун дастоварди беназир дар пешбурди фаъолияти муассисаҳои илмӣ-тадқиқотӣ, муассисаҳои таҳсилоти олӣ, умуман олимону донишмандони соҳаи илми ҷумҳурӣ  заминаи воқеиро барои омода намудани мутахассисони илмӣ фароҳам  овардааст.

Дар самти омода намудани мутахассисони илмӣ дар самтҳои  технологияи химиявии моддаҳои ғайри органикӣ, технологияи химиявии моддаҳои ғайриорганикӣ, гидрогеология ва геологияи муҳандисӣ  геоэкология ва идоракунии истифодабарии табиат, масолеҳшиносӣ ва технологияи масолеҳи навин, мошинсозӣ, мошинҳои технологӣ ва таҷҳизотҳо, математика, амсиласозии математикӣ ва компютерӣ, сохтмон,  меъморӣ, низом ва шабакаҳои муҳандисӣ , истеҳсоли мавод, маснуот ва конструксияҳои сохтмонӣ ва дигар самтҳои гуногуни ихтисосҳо шароити мусоидро барои ҳимои рисолаҳои илмӣ фароҳам овардааст.

Аз тарафи дигар, татбиқи амалии сиёсати давлатӣ дар соҳаи илм ва инноватсия ва муайян намудани самтҳои афзалиятноки илми ватанӣ ва дар ин самт тайёр намудани кадрҳои илмӣ,  таҳкиму такмили рукнҳои давлатдорӣ дар самти тайёр кардани кадрҳои болаёқат,  ҳифзи нерӯ ва моликияти зеҳнӣ аз ҳадафҳои асосии Комиссияи олии аттестатсионӣ мебошад.

Аз тарафи дигар, тибқи банди сеюми моддаи 40-уми Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон «Моликияти зеҳнӣ дар ҳимояи қонун аст» ва Комиссияи олии аттестатсионӣ  моликияти зеҳнии миллиро ҳифз менамояд.

Раҷабалӣ Сангов-сармутахассиси раёсати илм ва инноватсияи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, дуруст қайд намудаанд, ки: « Муҳимтар аз ҳама, ҳамасола садҳо рисолаҳои илмии дар дараҷаҳои номзадиву докторӣ таҳияшуда, ки дар аксари онҳо идеяҳои наву созанда, навгониву кашфиёт, ихтироот ва муҳимтар аз ҳама дастовардҳои илмӣ – неру ва моликияти зеҳнию инноватсионии муҳаққиқони кишварамон ифшо шудаанд. Вале ҳамасола беҳтарин андешаву идеяҳои миллии илми тоҷик танҳо ба хотири дарёфти ҳуҷҷати расмии тасдиқкунандаи дараҷаи илмӣ (диплом), ҳатто бо дархосту хоҳиш ва оварагиву сарсониҳои зиёд ба таври ройгон ва бе ҳимоя аз даст меравад. Ҳол он ки омили асосии рушди кишварҳои мутараққӣ ташаккули илм – идеяҳои созандаву бунёдгароёна ва татбиқи амалии он аст».

Аз тарафи дигар, дар даврони истиқлолияти комили миллӣ, Комиссияи олии аттестатсионӣ махсусан ба рушди илмҳои гуманитарӣ заминаҳои мусоиди илмиро фароҳам овардааст. Муҳаққиқони ҷавонро мебояд, ғояҳои истиқлолияти давлатӣ ва худогоҳиву худшиносии миллиро пайгиронаву боҷуръатона мавриди таҳқиқ қарор диҳанд.

Махсусан, олимони ҷавон, ки зодаи даврони истиқлолият мебошанд, бо ташвиқи ҷаҳонбинии миллӣ ва арзишҳои солими дунявӣ ба ҳимояи дастовардҳои замони истиқлолият корҳои бунёдиро дар самти илми ватанӣ роҳандозӣ намоянд.

Дар ин росто, олимони шинохта ва муътабари моро зарур аст, ки ба олимони ҷавон дасти ёрӣ дароз намоянд ва барои ташаккули тафаккуру ҷаҳонбинии илмии ҷавони лаёқатманд ёрии амалӣ расонанд.

Махсусан, илми гуманитариро дар даврони истиқлолияти миллӣ, бояд ба равандҳои ҷомеа аз диди нави таърихӣ баҳо диҳанд ва дурнамои рушди минбаъдаро муайян созанд, таърихи навини давлатдории миллии мо дар марзи ду аср ва умуман таърихи ҳаёти иҷтимоӣ ба таври бояду шояд ва воқеъбинона таҳлилу арзёбии илмӣ қарор нагирифтааст ва навиштани таърих, инчунин таҳқиқи таърихи адабиёт бо диди нав аз нигоҳи илмӣ ҳанӯз оғоз наёфтааст.

Муҳаққиқони ҷавонро лозим аст, ки аз нигоҳи илмӣ ба ояндагон сабабҳои нотифоқиро дуруст шарҳ диҳанд, зарурати таҳкими ваҳдати миллиро ба аҳли ҷомеа ба таври асоснокии илмӣ талқин намоянд, барои тарғиби мафкура ва ғояҳои миллӣ, таҳқиқи масъалаҳои умумиинсонӣ вобаста ба таҳаввулоти ҷаҳони муосир ва проблемаҳои рӯз, ки ҷомеаи ҷаҳониро ба ташвиш овардаанд, аз нигоҳи илмӣ таваҷҷуҳи ҷиддӣ зоҳир намоянд.

Кумитаи иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, сиёсати пешгирифтаи Пешвои миллатро дар самти рушди илми ватанӣ ва омаданамоии мутахассисони илмӣ дар дохили кишвар ҳамаҷониба ҷонибдорӣ намуда, таъсиси Комиссияи олии аттестатсиониро рӯйдоди  муҳими таърихии дорои аҳамияти  сиёсӣ, байналмилалӣ ва илмию амалидошта, эътироф менамояд.

 

                                        Иттифоқи касабаи кормандони маориф

                                                   ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон

КОРИ ПОКОНРО ҚИЁС АЗ ХУД МАГИР….

Новости

КОРИ ПОКОНРО ҚИЁС АЗ ХУД МАГИР…. 

(вокуниш ба маводи муғризонаи сомонаҳои «http://akhbor-rus.com/» ва «https://www.dissernet.org/» бо номи «Конец фильма: как лопнул мыльный пузырь таджикской науки» )

 

Нашри маводи муғризона бо номи «Конец фильма: как лопнул мыльный пузырь таджикской науки» дар сомонаҳои «http://akhbor-rus.com/» ва «https://www.dissernet.org/» оид ба рисолаҳои илмии олимони тоҷик бозгӯи онаст, ки як гурӯҳ бо ном «озодандешон», ки дар хориҷи кишвар умр ба сар мебаранд ва бо нони муздурӣ ва андешаи маҳалгароӣ як навъ ҳуҷуми муғризонаи иттилоотиро нисбати олимони ҷавон ва олимоне, ки дастовардҳои илмию ихтироотдошта дар амл идеяҳои онҳо татбиқ гардидааст, оғоз намудаанд. Ҳадафи нопоки ин тоифа ба сӯи фарзандони фарзонаи миллат, ки сиёсати хирадмандонаи Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро содиқона пеш мебаранд, мебошад.

Аслан, ҳамингуна ҳангомаҳои муғризона дар дохили кишвар аз ҷониби як гурӯҳи манқуртон тарҳрезӣ гардида, тавассути сомонаҳо аз хориҷи кишвар паҳн карда мешаванд. Зеро, дар тули даҳсолаҳо садҳо нафар олимони тоҷик дар риштаҳои гуногуни илм рисолаҳои илмӣ ҳимоя кардаанду маҳз ҳадафи ин гурӯҳи иғвоангез рисолаҳщи илмии олимони тоҷик қарор гирифтааст. Ин ҳолат бозгӯи онаст, ки як идда аз олимони ҳангомаҷӯ ва хабарнигорони ҳангомасоз, ки дар Тоҷикистони азизи мо обирӯ ё иммиҷи хешро пайдо накардаанду дар хориҷи кишвар муздурию манқуртӣ мекунанд, танҳо ва танҳо супоришҳои хоҷагони хешро иҷро мекунанд, инчунин дар ҳошияи маводҳои нашркардаи муғризонаи хеш бо номҳои дигару мустаор садҳо «комментар»-ҳо менависанд.

Ҳамингуна иғвоангезӣ, нотавонбинӣ, манқуртгароӣ ва курдилӣ ҳанӯз 9 сол пеш атрофи академик Бобоҷон Ғафуров дар сомонаҳои интернетӣ аз тарафи «Максим» ном як иғвоангез ба нашр расида буд, ки имрӯз ҳамон «тарҳр»-ро тавассути «Диссернет» ба анҷом расонида истодаанд. Ҷои пӯшида ҳам нест, ки маводи муғризонаро бевосита як гурӯҳи манқуртон ва нотавонбин ба дасти дуюм аслан аз дохили кишвар таъмин менамоянд, инро вақт исбот хоҳад кард. Аз тарафи дигар дар нашри ҳамингуна маводҳои иғвоангез ягон «изи русӣ» нест, балки дар он «изи дасти нотавонбинон ва манқуртон»-е ҳаст, ки худ зодаи Тоҷикистон ҳастанду худро  бо ном «озодандеш» мегиранд.

Ҳарчанд ин навиштаҳо  муғризонаю сатҳианд ва бо як шунидан чун боди дайду аз кунҷи гӯш вазида мераванд, изофа аз он ба шахсияти олимони тоҷик аз ин ғаразҳо ва айбҷӯию ниқорталабию хусумат, доғе намерасад, вале касро беихтиёр ба андеша намудан водор месозад. Чунки, зери ин ҳама сатрҳои иғвоангез имзои номуборак ва мустаори бадандешони миллати тоҷик қарор дорад.

Аз тарафи дигар оид ба ин ҳолатҳои муғризона мо  сомонаи интернетии ташкилоти «Диссернет»-dissernet.org-ро  гунаҳгор карданӣ нестем, зеро сомонаи мазкур  ба Комиссияи олии аттестатсионии назди Вазорати маориф ва  илми Федератсияи Россия ягон муносибат надорад, маълумотҳои паҳннамудаи онҳо нуқтаи назари расмии Комиссияи олии аттестатсионии назди Вазорати маориф ва  илми Федератсияи Россия ҳам нест. Дар ин маврид аз тарафи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ба унвони Комиссияи олии аттестатсионии назди Вазорати маориф ва  илми Федератсияи Россия  мактуби расмӣ ирсол шудааст. Он танҳо мавқеи шахсии шахсоне ҳаст, ки «супориш»-ро бевосита аз ҷониби гурӯҳи ьанқуртон ва бо ном «озодандешон»-и бадкирдор, ки ҳолиё дар кишварҳои Аврупо муздурӣ менамоянд, мегиранд. Аз тарафи дигар сомонаи мазкур як навъ  «ҷамъияти озоди маҷозӣ» («вольное сетевое сообщество»)  ҳаст, ки бо ном «озодандешон»-и мо ба хотири роҳандозии манфиатҳои нопоки сиёсии худ, ҳамин «шева»-ро роҳ гирифтаанд.

Зеро мебинем, бархе аз муассисони ин сомона дар ҳаёти сиёсии Россия ба ягон муваффақият ноил нагардидаанд ва ҳамин сомонаро низ ба хотири роҳандозӣ намудани хостаҳои сиёсии нопоки хеш таъсис додаанд. Пас ҳамагуна маводҳое, ки нисбати олимони тоҷик ва чеҳраҳои саршиноси илми тоҷик ба нашр мерасанд, ин дасти ҳамон нопокон ва бо ном «озодандешон»-и тоҷик дар хориҷ ҳастанд, ки тавассути ҳамингуна сомона «ниятҳои нопоки сиёсӣ» иғвоангезию манқуртии хешро пиёда месозанд. Ин ҳолатро бояд ҳар корбари шабакаҳои иҷтимоӣ ва ҳар нафаре, ки иттилоотро аз сомонаи «Диссернет»-dissernet.org дастрас месозад, бояд дарку эҳсос намояд, ки ҳадафи ин иғвоангезӣ, ин бегонакпарастии як гурӯҳи бо ном «озодандешон» мебошад.

Масъалаи дигар, ки ба ин маводҳои муғризона рабт дорад, ин нотавонбинии бо ном «озодандешон»-мо аз фаъолияти Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, ки нисбати КОА як навъ «ҳуҷумҳои иттилоотӣ» шуда буд. Аммо нотавонбинони илми тоҷик, махсусан бо ном «озодандешон» дарк намоянд, ки маҳз бо ибтикори Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ниҳоди алоҳида, ки дар баробари муассисаҳои илмӣ ва таълимӣ бевосита ба назорату масъулияти тайёр кардани кадрҳои илмӣ ва илмӣ – омӯзгории сатҳи олиро ба уҳда дошта бошад, ба номи «Муассисаи давлатии Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон» таъсис ёфт. Таъсиси Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон як иқдоми навбатӣ ва саривақтӣ дар роҳи таъмин ва таҳкими истиқлолияти кишвар дар самти тайёр кардани кадрҳои илмию омӯзгории сатҳи олӣ мебошад. Аммо, ҳамин нотавонбинон, манқуртон ва бо ном «озодандешон» аз пешравии илми ватанӣ ҳасад мебаранд, аз кору пайкори шахсиятҳои содиқ ба Ватан-Тоҷикистони азизи мо ҳасад мебаранд, инро метавон як навъи ҳасади сиёсӣ низ ном бурд, зеро олимону муҳаққиқони ватанӣ  илмро ҳамқадами замон намуданд ба пешрафти давлат мусоидат намуда истодаанд. Мебинем, ки илмҳои астрономия, математика, кимиё, геология, сейсмология ва хадамоти физикӣ дар сатҳи ҷаҳонӣ хеле пешрафтаанд, ки назираш натанҳо дар Осиёи Миёна, балки дар Аврупо ҳам нест. Ва имрӯз илмҳои гуманитарӣ низ дар заминаи ғояҳои истиқлолияти миллӣ низ пешрафт гардидаанд.

Дар солҳои истиқлолияти давлатӣ ҷомеашиносони тоҷик таваҷҷуҳи махсусро ба таҳқиқи масъалаҳои фалсафаи забон, масъалаи ҳастӣ ва худшиносӣ дар таърихи фалсафаи тоҷик ва ҳамчунин ба равияҳои муосири фалсафаи Ғарб ва мақоми онҳо дар афкори фалсафӣ ва иҷтимоӣ-сиёсии кишварҳои Шарқ равона намуданд. Олимони ҳуқуқшинос низ суннатҳои давлатдории халқи тоҷикро омӯхта, баъзе хусусиятҳои мақомоти амалисозандаи адолати судї ва институти ҷазо дар таърихи давлатдории тоҷикон муайян намуда истодаанд. Дар самти илмҳои филологӣ омӯзиши таърихи адабиёти тоҷику форс, забон, фолклор ва сарчашмаҳои хаттии он идома ёфта истодааст.

Дар соҳаи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ низ масъалаҳои вобаста ба пайдоиш ва инкишофи инсоният, ҷамоати ибтидоӣ дар ҳудуди Тоҷикистон, равандҳои иҷтимоию иқтисодӣ ва сиёсии таърихи халқи тоҷик дар давраи сабти фарҳанги хаттӣ, таърихи мусиқӣ, театр, меъмории халқи тоҷик мавриди омӯзишу таҳқиқ қарор гирифта истодааст, ки ин ҳама пешравии назаррас дар сатҳи илми ҷаҳонӣ мебошад. Инро албатта ҳасудони илми тоҷик ҳаргиз дидан намехоҳанд, ҳамон ҳасудоне, ки имрӯз худро «озодандеш» ном мебаранд ва илмро олудаи сиёсати нопок гардонида истодаанд.

Ҳамин тоифаи бо ном «озодандешон», ки худшиносии шахсият ва худшиносии миллӣ надоранд ва барои мустақилияти фардии худ ва истиқлоли давлатии хеш хидмати беше накардаанд вобастагӣ ба дигарон ва фармонравоии бегонагонро иҷро менамоянд, даст ба ҳамингуна иғвоангезӣ мезананд. Пас биёед бо андешаи солим фикру мулоҳизаронӣ намоем, ки дар пушти маводҳои нашрнамудаи сомонаи «Диссернет» ки қарор дорад? Мо фикр мекунем танҳо ва танҳо дар маҷмуъ бо ном «озодандешон»-у манқуртони дар дохил ва хориҷи кишвар қарор дошта даст доранд. Ин чанд андешаро ба «ҳаводорон»-и сомонаи «Диссернет» бо байти Мавлоно Ҷалолиддин Балхӣ ҳусни анҷом мебахшем:

                  Кори поконро қиёс аз худ магир,

                  Гарчӣ бошад, дар навиштан шер шир.

 

                                                   Иттифоқи касабаи кормандони маориф

                                                   ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон

ВАРЗИШ-ГАРАВИ СОЛИМИИ ҶОМЕА

Новости

Тибқи нақшаи чорабиниҳои Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон рўзҳои 19-20 апрели соли 2018 бо ташаббуси Кумитаи иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми вилояти Суғд дар байни муассисаҳои таҳсилоти миёна ва олии касбӣ мусобиқаи варзишӣ аз рўи намуди волейбол ва тениси рўи миз гузаронида шуда, дар мусобиқот 5 даста аз муассисаҳои таҳсилоти миёна ва олии касбӣ ширкат намуданд. Дастаи варзишии Донишгоҳи давлалатии Хуҷанд ба номи академии Бобоҷон Ғафуров дар даври ниҳоии мусобиқа ғолиб гардида ба даври ҷумҳуриявии мусобиқот роҳхат гирифтанд.

ИТТИФОҚ ОНАСТ, КИ ҲАР ДУШВОРРО ОСОН КУНАД

Новости

Бо максади огоҳии бештар аз вазъи ташкилотҳои ибтидоии иттифоқҳои касаба, пайгирӣ аз ҳимояи манфиатҳои иҷтимоӣ, иқтисодӣ, меҳнатӣ ва дигар манфиатҳои аъзоёни иттифоқи касаба бо дастури раиси Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Одиназода Рамозон Сафар гурўҳи кори дастгоҳи марказии Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон дар доираи эълон гардидани соли 2018-Соли ташкилотҳои ибтидоии иттифоқи касаба, кормандони дастгоҳи марказии Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон рўзҳои 17-20 апрели соли 2018 бо раисони ташкилотои ибтидоии иттифоқи касабаи кормандони маорифи ноҳияҳои Панҷ, Ҷайҳун ва Вахш машварати омўзишию методӣ доир намуд.

Дар машварат масъалаҳои оид ба амалӣ намудани мақсад ва вазифаҳои оинномавии Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон,  намояндагӣ ва ҳифз намудани  ҳуқуқ ва манфиатҳои иҷтимоию меҳнатӣ ва касбии аъзоёнии иттифоқи касаба, ҳамкории ташкилотҳои ибтидоӣ  бо мақомоти ҳокимияти давлатӣ, мақомоти худидоракунии шаҳрак ва деҳот, корфармоёну иттиҳодияи онҳо ва шарикони иҷтимоӣ. Мавриди баррасӣ қарор дода шуд. Иштирокчиёни машварат асосан перомуни саривақт нагирифтани музди меҳнат бо камбудии пули нақд дар банкоматҳо, баррасӣ нагардидани муроҷиатҳои онҳо барои гирифтани қитъаи замини наздиҳавлигӣ, баргардонидани музди меҳнати якрўзаи онҳо ба фонди рушди ноҳия, сафарбарнамудани омўзгорон барои ҷамъоварии маблаѓҳо ҷиҳати харидории чиптаҳо барои барномаҳои ҳунарӣ, оид ба баҳсҳои меҳнатӣ, таъмини бехатарии меҳнат аз тарафи корфармоён, ройгон гузаронидани кормандон аз муоинаи тиббӣ ибрози андеша намуданд.

Ҳамчунин оид  ба дуруст ҳисоб кардан ва пардохти саривақтии музди меҳнат, одилона ҷудо намудани кумакҳои суѓуртаи иҷтимоӣ ва сарфи маблаѓҳои суѓуртаи иҷтимоӣ барои табобати санаторию курортӣ ва истироҳати аъзоён, ҳифзи ҳуқуқҳои меҳнати аъзоён, риояи кафолатҳои иҷтимоии муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва баррасии саривақти муроҷиатҳои аъзоёни иттифоқи касаба мавриди баррасӣ қарор дода шуд.

 

Зимни вохўрӣ ошкор гардид, ки дар ташкилотҳои ибтидоии иттифоқи касаба то ҳанўз мушкилотҳои мавридӣ ҷой дорад ва барои бартарафсозии онҳо ҳамкории самарбахши ташкилотҳои ибтидоиро бо шарикони иҷтимоӣ зарур аст.

Иштирокчиёни машварат пешниҳод намудаанд, ки моҳе як маротиба тавассути ширкатҳои телевизион ва радио оид ба масъалаҳои ҳифзи меҳнат, бархурди мушкилотҳои онҳо, тавзеҳи санадҳои меъёрии соҳавӣ, мақсаду ҳадафҳои оинномавӣ бо ҷалби шарикони иҷтимоӣ мизҳои мудаввар доир карда шавад.

Дар ноҳияи Ҷайҳун бештари иштирокчиёни машварат, раисони ташкилотҳои ибтидоӣ, директорони муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ аз он нигаронӣ намудаанд, ки дар муассисаҳои таълимӣ норасоии кадрӣ мавҷуд буда, барои таъмини омўзгорон бо ҷойи зист ва фароҳам овардани шароитҳои иҷтимоӣ ба онҳо мушкилот ҷойдорад, зеро маоши омўзгорони ҷавон барои пешбурди зиндагии хеш нокифоя мебошад ва бо маоши ночиз наметавонанд вазъи иҷтимоии хешро боло баранд.

Иштирокчиёни машварат ҳамчунин аз он нигаронӣ намудаанд, ки саҳми омўзгорон дар ободони ва пешрафти шаҳру ноҳияҳо, дар баргузории чорабиниҳои фархангӣ назаррас ҳам бошад, аммо мақомотҳои маҳаллии ҳокимияти давлатӣ на ҳама вақт ба мушкилоти онҳо расидагӣ менамояд, бахусус дар ҷудо намудани қитъаи замин барои сохтмони манзили истиқоматӣ.

Вобаста ба тамоми пешниҳод ва дархостҳои раисони ташкилотҳои ибтидоӣ, намояндагони корфармоён аз тарафи    Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон нақшаи чорабинӣ таҳия гардида, барои ҳалли мушкилоти мавридии онҳо ба ниҳодҳои дахлдор мактуби расмӣ ирсол карда мешавад.

 

                    Душанбе-Панҷ-Ҷайҳун-Вахш-Душанбе

                    17-21 апрели соли 2018

                                           

                                           Шуъбаи ташкилӣ, кор ба кадрҳо ва 

                                           коргузории Иттифоқи касабаи кормандони

                                           маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон

КОВАИ ОҲАНГАР- АСОСГУЗОРИ ИТТИҲОД ВА ҲАМРАЪЙИИ ХАЛҚИ ТОҶИК

Новости

Таърих гувоҳ аст, ки тоҷикон ҳамеша иттиҳоду ягонагии аҳли ҷомеа ва фалсафаи таҳаммулгароиро тарғибу ташвиқ намуда, бо намояндагони дигар халқу миллатҳо, дину оин ва фарҳангҳо муносибати некбинона доштаанд.

Ин маънӣ ҳанӯз се ҳазор сол пеш дар китоби муқаддаси ниёгони мо Авасто ба таври зайл омадааст: «Мо сулҳу саломатиро меситоем, ки ҷангу ситезаро дарҳам бишканад… Бишавад, ки мо бо ҳамаи ростону дурустон, ки дар саросари кишварҳо ҳастанд, ҳамкору анбоз бошем ва ба якдигар муҳаббату ёрӣ намоем».

Бо камоли ифтихор гуфта метавонем, ки кору пайкор ва талошҳои озодихоҳии родмардони Ватан, афкори пурқиммати абармардони илму адаб ва фарҳангу маънавиёти мо ҳанӯз садсолаҳо қабл аз ин ҳамраъйӣ доштани банӣ одамро эълон дошта, ғояҳои инсонпарвариро ситоиш мекарданд.

Панду андарзҳои онон ба мисли нури ситораҳои дуродуранд, ки дар масири асрҳо пардаи зулматро бурида, роҳи наслҳои ояндаро мунаввар месозанд ва инсонҳоро ба иттиҳоду ягонагӣ даъват менамоянд.

Аз тарафи дигар, таҷрибаи давлатдорӣ ва давлатсозиамон шаҳодат медиҳад, ки мо метавонем инкишофи мутаносиби ҷомеаро дар такя ба фарҳанг, таърих ва ҳувияти миллӣ таъмин созем, ки ин боиси ифтихору сарфарозист, зеро ҳамин ҳувият чун сарвати бебаҳо ва дороии адонопазири миллати сарбаланди тоҷик метавонад заминаи асосии ҳамаи созандагиҳо ва рушду такомули халқу давлати мо бошад.

Дар асоси ҳамин таҷриба, моро зарур аст, ки ҳамраъйӣ ва ё иттиҳоди мардуми тоҷикро, ки дар атрофи як шахсият барои озодии Ватан дар марҳилаҳои гуногуни таърихӣ сарҷамъ гардидаанду барои озодии Ватан ҷониссориҳо кардаанд, ба насли ояндасозии хеш ошно намоем.

Аз ин рў, ҳадафи мо дар чанд сатр ба таври мушаххас ошноӣ намудани хонанда ба талошҳои Коваи Оҳангар ба зидди Заҳҳок, корнамоиҳо хидмати фидокоронаи Рустами Дастон баҳри Ватан, ҷониссориҳои Шерак баҳри ҳимояи марзи муқаддас, муборизаи оштинопазирии Смитамен ба зидди истилогарони юнонӣ, талошҳои хонадони Сомониён барои истиқлолияти халқи тоҷик, ҳаракатҳои озидихоҳонаи Муқаннаъ ва Темурмалик, муборизаи тоҷикон ба зиддии ѓуломсозии муѓулон аз тарафи МаҳмудиТоробӣ, ҳаракати сарбадорон ба зидди хонҳои муѓул, ҷумбиши халқӣ босарварии Восеъ  ва осори пурѓановати шоирон аз Одамшўаро Абўабдуллоҳи Рўдакӣ то миллатсозии устод Садриддин Айнӣ дар масири таърих барои иттиҳод ва ҳамрайъӣ сухан хоҳем гуфт, ки мақсаду мароми ин родмардони Ватан дар масири таърих танҳо ба танҳо ба истиқлолиятхоҳӣ, ҳимояи манфиатҳои иҷтимоии гузаштагони пуршарафи мо ва раҳҳоии онҳо аз зулму истибдоди истилогарони аҷнабӣ равона гардида буданд ва дар шаклгирии ҳамраъйии мардуми тоҷик хизмати шоистае намудаанд. Аз тарафи дигар ҳамдилию ҳамбастагӣ ва ҳамраъйии ин родмардони Ватан дар тўли ҳазорсолаи таърих сиришти азалии мардуми кўҳанбунёди моро бозгўӣ менамоянд ва шоирону мутафаккирони гузаштаи мо дар офариниши симои онҳо ва тарѓиби ҳамраъйии мардум баҳри расидан ба пирўзӣ нақши босазое гузоштаанд.

Ва родмардони Ватани мо барои наслҳои ояндаи худ роҳи фарохи ҳамраъйӣ ва иттиҳодро бунёд намуда, дар он тамоми имкониятро ҷиҳати иттиҳоду пирўзӣ гаштан бо душман ва озодандешу истилолиятхоҳ гардидани наслҳои ояндаи хеш фароҳам оварданд.

Нахуст, дар ин чанд сатр, мо масъалаи ҳамраъйӣ ва ё иттиҳоди халқи тоҷикро атрофи Коваи Оҳангар ба зидди Заҳҳок,  пешорўи  корбари сомона ва саҳифаи фейсбукии Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон мегузорем. Яъне, ҳадафи аслии мо бозгўи аз шаклгирии иттиҳоди мардум, ҳамраъйӣ ва талошҳои онҳо барои озодии Ватан ва дар ҳамин замина, ошно намудани насли ояндасози миллат ба таърихи иттиҳод ва ё ҳамраъйии халқи тоҷик дар марҳиллаҳои гуногуни таърихӣ мебошад, ки имрўз дар Тоҷикистони соҳибистиқлол иттиҳоду ҳаракатҳо дар замони осоишта дар фазои истиқлолияти комили миллӣ баҳри тақвият бахшидани ҳифзи иҷтимоии аъзоёни худ, баҳри амалисозии сиёсати иҷтимоии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пайваста ва самарабахш фаъолият намуда истодаанд.

Кумитаи иттифоқи касабаи кормандони соҳаи маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон-ҳамчун як иттифоқ ва ҳомиии қишри бонуфузтарини ҷомеа тасмим гирифтааст, ки аъзоёни хешро бо таърихи шаклгирии иттиҳод ва  ё ҳамраъйии халқи тоҷик барои озодии Ватан ошно намояд. Ва ҳар узви иттифоқи касаба новобаста аз соҳа ва шакли фаъолият то тавонанд, аз таърихи пайвастшавии гузаштагони шарафманди хеш дар шакли иттиҳод атрофи озодмардони таърихӣ огоҳии бештаре дошта бошанд. Аз кору пайкор, озодмардию озодандешии онҳо илҳом гирифта, хештаншиносу истиқлолиятхоҳ гарданд, дар пешрафти Истиқлолияти давлатии ҷумҳурии Тоҷикистон саҳми муносибтаре гузоранд.

Чунончӣ, Пешвои муаззам қайд намудаанд: «ҳар миллат ва ҳар халқ, хоҳ бузург бошаду хоҳ хурд, то худро нашиносад, эҳтиром накунад, таърих, фарҳанг ва суннатҳои худро надонаду қадр накунад, ҳеҷ гоҳ дар миёни миллатҳои дигар мақому манзалати шоён пайдо карда наметавонад.

Фарзандони фарзонаи миллат инро амиқ дарк менамуданд ва ҳамеша кӯшиш ба харҷ медоданд, ки шӯълаи худшиносии миллиро дар дили ҳаммиллатони худ бедор кунанд. Ба ёд орем сухани миллатсози устод Айниро дар оғози асри XX, ки барқасди ҳама бадхоҳони миллати тоҷик баланд садо дод ва то ба имрӯз барҳақ хизмати бузург дар назди миллати хеш мебошад.

Ба ёд орем китоби «Тоҷикон»-и Бобоҷон Ғафуровро, ки дар миёнаи солҳои 70-уми асри гузашта пайдо шуда, дар раванди худшиносии мардуми мо, алалхусус дар байни зиёиён як такони ҷиддӣ ба вуҷуд овард.  Ба ёд орем филмҳои таърихии «Қисмати шоир», «Коваи Оҳангар», «Достони Рустам», «Рустам ва Сӯҳроб», «Достони Сиёвуш»-ро, ки дар бисёр кишварҳо паҳн гашта, рӯҳи абадзиндаи Рӯдакию Фирдавсии ватандӯстро зинда гардонданд ва ба оламиён аз гузаштаи пуршарафи миллати тоҷик, аз фидокориҳои аҷдоди сарбаланди мо ёдрас намуданд.»

Шояд, хонандаи ҳушманд ба андеша равад, ки чаро маҳз,  на Ҷамшед балки Коваи Оҳангарро мо асосгузори ҳаракати мардумӣ,иттиҳод ва ҳамраъйии халқи тоҷик барои озодии Ватан қарор додем.

Дар ин маврид, муҳаққиқи барҷастаи таърихи халқи тоҷик, академик Бобоҷон Ғафуров қайд мекунад, ки: «Муборизаи тўлонӣ, вале бебарори авлоди Ҷамшед бо Заҳҳок, танҳо ҳамон вақт бо ѓалаба анҷом мегирад, ки кори халосиро аз зулму бедодгариҳои шоҳи одамхўр худи халқ, босарварии Коваи Оҳангар, ба даст мегирад  Ҳамчунин, ба қавли муҳаққиқ Зимина Л.А.: «Симои Коваи Оҳангар миёни оммаи васеи халқ чун пайкараи нотакрор падид омада, таҷассумгари таҷрибаи дуруст фаҳмидаи муборизаи пайкори халқ бо қатор-қатори стилогароне чун Заҳҳок буд, ки маҳз ҷунбиши оммаи васеи халқ такондиҳандаи ҳамон таоддулоте буд, ки дар натиҷаи он ҳукумати ѓоратгаронаи одамони Заҳҳок барҳам хўрд».

Аз муҳтавои достони «Ковав а Заҳҳок» бармеояд, дар гузашта падари Заҳҳок-Мардос подшоҳ додгустару покдин буд, аммо  фарзандаш-Заҳҳок сабуксору нопок буд:

Яке мард буд андар он рӯзгор

    Зи дашти саворони найзагузор,

        Гаронмоя ҳам шоҳу ҳам некмард,

      Зи тарси ҷаҳондор бо боди сард,

      Ки Мардос номи гаронмоя буд,

          Ба доду деҳиш бартарин поя буд…

       Писар буд мар-он покдинро яке,

         К-аш аз меҳр баҳра набуд андаке.

Ҷаҳонҷӯйро ном Заҳҳок буд,

   Далеру сабуксору нопок буд…

      Мебинем, Заҳоки нопок фирифта ва дилбохтаи гуфторҳои Иблис мегардад:

 

  Чунон буд, к-иблис рӯзе пагоҳ

                                         Биёмад ба сони яке некхоҳ.

        Дили меҳтар аз роҳи некӣ бибурд,

  Ҷавон гӯш рафтори ӯро супурд.

    Ҳамоно хуш омад-ш гуфтори ӯй,

     Набуд огаҳ аз зишт кирдори уй…

   Чу иблис донист, к-ӯ дил бидод,

    Бар афсонааш гашт наҳмор шод.

   Фаровон сухан гуфт зебову нағз,

   Ҷавонро зи дониш тиҳӣ буд мағз.

        Бад-ӯ гуфт: «Ман чора созам туро,

     Ба хуршед сар бар фарозам туро.

  Ту дар кор хомӯш мебошу бас,

Набояд маро ёрӣ аз ҳеч кас».

         Мар он подшоро дар андар сарой

 Яке бӯстон буд бас дилкушой.

Гаронмоя шабгир бархостӣ,

 Зи баҳри парастиш биёростӣ.

         Бар он рои вожуна деви нажанд,

           Яке жарф чоҳе ба раҳ-бар биканд.

         Пас иблиси вожуна ин жарф чоҳ,

     Ба хошок пӯшиду биспард роҳ.

    Шаб омад, сӯи боғ бинҳод рӯй,

     Сари тозиён меҳтари номҷӯй.

         Чу омад ба наздики он жарф чоҳ,

          Якояк нагун шуд сари бахти шоҳ…

Фурӯмоя Заҳҳоки бедодгар,

           Бад-ин чора бигрифт ҷоҳи падар.

Ҳамин, бедодгариҳои Заҳҳокро авлоди Ҷамшед бартараф карда натавонист,   маҳз иттиҳоди мардум зери парчами Коваи Оҳангар ба миён омад, ва то замони Коваи Оҳангар авлоди Ҷамшед, бахусус Обтин- падари Фаридун ба зидди Заҳҳок муборизаи тўлонӣ бурданд, аммо дар пирўзӣ муваффақ нагардидаанд.  Осории хаттии боқимонда, ривоятҳои мардумӣ ,махсусан «Шохнома»-и Ҳаким Фирдавсӣ баёнгари он аст, ки то замони Коваи Оҳангар, авлоди Ҷамшед барои озодии Ватан ба зидди Заҳҳок мубориза бурданд, аммо ҳамраъйӣ ва иттиҳоди мардум  ба авлоди Ҷамшед, ба вижа Обтин-падариФаридун, он гунае, ки Коваи Оҳангар атрофи худ мардумро муттаҳид карда буд,мавҷуд набуд.

       Аз ривоятҳои асотирӣ, таърихӣ бармеояд, ки авлоди Ҷамшед, яъне Обтин ба зидди Заҳҳок ҳарчанд мубориза бурда бошанд, аммоЗаҳҳок ба авлоди Ҷамшед, оид ба тасвибрасонии созишнома ва ё дастури риояи «адлу дод» мувофиқа накард. Танҳо ҷасорат ва родмардии Коваи Оҳангар Заҳҳокро маҷбур сохт, ки бо намояндаи халқ, яъне Коваи Оҳангар гуфтушунид ва созише бандад.

Аммо, дар «Шоҳнома»-и Ҳаким Фирдавсӣ мебинем, ки Коваи Оҳангар танҳо наҷотро дар иттиҳод ва  ё қиёми мардум ба зидди Заҳҳок донист, ба созишу «дастури адлу дод»-и Заҳҳок бовар надошт:

                         Чу Кова бурун омад аз пеши шоҳ,

                         Бар- ў анҷуман гашта бозоргоҳ.

                         Ҳаме бархўрушиду фарёд хонд,

                         Чаҳонро саросар сўи дод хонд.

                          Аз он чарм, к-оҳангарон пушти пой,

                          Бипўшанд, ҳангоми захмӣ дирой.

                          Ҳамон Кова он бар сари найза кард,

                          Ҳамон гаҳ зи бозор бархост гард…

       Ҳамин ривояти овардаи Ҳаким Фирдавсӣ далели онаст, ки Коваи Оҳангар на танҳо асосгузори иттиҳоди мардумӣ, балки асосгузори парчам ва нишони иттиҳоди мардум бар зидди зулму ситам аст, яъне, аввалин иттиҳоди халқи тоҷик зери парчами Коваи Оҳангар  ба ҳам омад.

Кова пешбанди чармини оҳангарии худро ба найза баста, бармеошӯбид ва он дирафши қиёми мардум зидди ишғолгарон гардид. Ба ҳангоме ки Кова ба назди Фаридун меравад ва шоҳ пӯстини ба найза барбастаро мебинад, бо гавҳари дурахшон ва дебои (матои нафиси) Рум онро меорояд:

                            Биёрост онро бо дебои Рум,

                            Зи гавҳар бар ӯ пайкару зар-ш бум.

       Ба ақидаи адабиётшинос Ҳафиз Раҳмон: «Мардум баъди фармонравоии бераҳмонаи Заҳҳоки аҷнабӣ зери роҳбарии Коваи оҳангар ба по хестанд ва маҳз пешдомани чармини Коваи қаҳрамон нахустин парчами озодихоҳон будааст. Ҳамин аст, ки ин парчамро «Дирафши ковиёнӣ» ном ниҳода буданд.

Баъди таназзули Заҳҳок Коваи оҳангар Фаридунро аз сулолаи Пешдодиён ба тахт нишонд. Фаридун парчами Коваро бо ситораи дорои чор шуои тиллоӣ, сангҳои қиматбаҳо ва рангҳои сурху зарду бунафш оро дод ва онро «Ахтари Кова» номгузорӣ кард. Инак, каломи Фирдавсӣ:

                             Фурў ҳишта з-ў сурху зарду бунафш,

                            Ҳаме хондаш «Коваёнӣ дурафш».

       Ва ҳар подшоҳе, ки меомад, дар он гавҳару ороише илова мекард:

                             Аз он пас ҳар он кас, ки бигрифт гоҳ,

                              Ба шоҳӣ ба сар барниҳодӣ кулоҳ,

                              Бар он бебаҳо чарми оҳангарон,

                              Баровехтӣ нав ба нав гавҳарон.

                              Зи дебои пурмояву парниён,

                              Бар он гуна гашт ахтари ковиён.»

       Ҳамин пешдомани Кова дар минбаъда дирафши коваёнӣ ном гирифт ва он ҳамеша рамзи шаъну шарафи миллияти тоҷикону эронитаборон буд ва парчамбардор будани радони сарбаланди корзорҳо мояи пойдории давлат ва ифтихори онҳо  дар ҳамраъйӣ ба зидди зулму ситами ба сарон омода гардид.

Бояд қайд кардан бо маврид аст, ки Коваи Оҳангар асосгузори парчами миллист, зеро парчам яке аз рукнҳои муқаддасоти миллист ва он қудрат дорад барои таҳкими худшиносии миллӣ, ваҳдату ҳамраъйӣ ва якпорчагии Тоҷикистон нақши муассир гузорад. Аз ин рў, муаррихон таърихи пайдоиши  суннати парчамдории миллии тоҷиконро ба даврони Коваи оҳангар рабт медиҳанд.

Таърихи парчамбардории Коваи оҳангар нисбат ба парчами Даннеброг, ки дар санадҳои илмӣ ҳамчун қадимтарин парчам (15 июни соли 1219) зикр шуда аст, куҳантар буда, рисолати парчамдории тоҷикон сартосари «Шоҳнома»-и Абулқосим Фирдавсиро фаро гирифтааст ва ба хонанда сабақи бузургӣ ва манзалати дирафшу ливои аҷдодиро меомӯзонад. Ҳамин, тавр, Дирафши ковиён аввалин парчами маъруфи аҷдоди тоҷикон эътироф шуда, ҳамчун рамзи ваҳдату истиқлолхоҳӣ, тантанаи адолат, суннати давлатдорӣ ва ягонагии мардумони мо қабул гардидааст.

Пешвои муаззами мо, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон  муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон чунин қайд кардаанд: «Ҳанӯз дар ливои Куруши Кабир тасвири уқоб, ки нишонаи қудрату тавоноист, нақш гардида буд, ки он парчам рамзи як давлати нерӯманди замона ба ҳисоб мерафт. Ҳамчунин метавон аз ливои Коваи Бузург ёдовар шуд, ки нишонаи равшани меросияти муборизаву ҷоннисориҳои ниёгони мо мебошад».

Чун сухан аз таърихи  иттиҳод ва ҳамраъйӣ ва парчамдории халқи тоҷик оғоз гардад, дар хотираи мардуми  шарифи тоҷик  симои Коваи Оҳангар пеши назар меояд. Симои Коваи Оҳангар намунаи  барҷастаи ватандӯстию тарғибгари некию мардонагист, аз муборизаи ин қаҳрамони миллии халқи тоҷик ёдовар мегардад. Коваи оҳангар, ки дар қатори мардуми осоишта ба меҳнати ҳалолу покиза сарукор дошт, ба зулму шиканҷа ва бедодӣ тоб наоварда, пешдомани чармини худро дирафш кард ва халқи ситамдидаро ба мубориза даъват намуд:

                             Хурӯшон ҳамерафт найза ба даст,

                             Ки: «Эй номдорони яздонпараст».

                            Фурӯҳишт з-ӯ сурху зарду бунафш,

                             Ҳамехондаш «Ковиёни дирафш».

        Дар асарҳои таърихӣ ва ҳикояву қиссаҳои ҷовидонаи ниёгони мо нақлҳое аз ҷонсупории Коваи Оҳангар барои ҳифозати мардуми заҳматкаш ҳикоят мекунанд, ки ин амр ба муқаддасоти таърихии парчам дар назди ниёгони шарафманди мо ишорат намуда, бозгўӣ он аст, ки эҳтиром ва муқаддас доштани парчам ва зери он иттиҳод гардидан дар замони имрўз ҳам навъе идомаи суннатҳои поки ниёгон маҳсуб меёбад. Ин матлабро Пешвои миллат низ равшан маънидод кардаанд, ки: «Вақте ки мо имрўз – дар оғози асри бисту як ба таърихи гузаштаи халқамон назар меандозем, возеҳ мебинем, ки ниёгонамон дар зери парчам саф кашида, барои ҳимояи марзу буми хеш чӣ ҷонбозиҳо кардаанд».

Баъзе муҳаққиқон бар он ақидаанд, ки вожаи «Ковиён» ба маънои диравши Кова (Коваи оҳангар) ва дигарон ба маънои Каёнӣ  (сулолаи Ковиён – Каёниён) маънидод кардаанд, ки маънои Кай, Каён, Ковиён, яъне баҳодур, қаҳрамон ва дар забони  суғдӣ вожаи «кави» ба маъноҳои ҳоким, роҳбар ва шоҳ (дар тангаҳои Бухоро) омадааст. Аммо, Дирафши Ковиёнӣ ба гуфтаи Фирдавсӣ, ки дар Шоҳнома қайд гардидааст, ҳангоми шӯриши мардум бо сардории оҳангар Коваи Оҳангар бар зидди Заҳҳок ба вуҷуд омадааст. Кова шӯришгаронро ба назди Фаридун, ки вориси қонунии сулолаи шоҳони Пешдодиён буд, овард ва ӯ ин дирафшро бо чор ситораи тиллоӣ, сангҳои қиматбаҳо, матои ранги сурх, зард ва бунафш ороиш дод ва «Дирафши Ковиёнӣ» ном  гузошт.

Ба қавли академик Бобоҷон Ѓафуров: «Халқи тоҷик дар ҷангу ҷидолҳои зидди истилогарони аҷнабӣ бисёр рўзҳои сахтро аз сар гузаронида буд. Дар ин ҷангҳо тоҷикон далерии беҳамто нишон медоданд. Аз замонҳои хеле қадим, аз ҳамон вақтҳое, ки тоҷикон бар васфи баҳодури қаҳрамон- Коваи Оҳангар, бар васфи ҳамон Ковае, ки халқро бар зидди подшоҳи аҷнабӣ – Заҳҳоки истилогар бархезонида буд, достон мегуфтанд, сар карда, тоҷикон анъанаҳои ба муқобили ҳар зулму ситам муборизаи фидокорона бурданро дар худ нигоҳ доштаанд.»

Чунончӣ, болотар қайд кардем, агар ҳадафи мо дар ин чанд сатр бозгўи Коваи Оҳангар- асосгузори иттиҳод ва ё ҳамраъйии мардум ба зидди зулму ситам бошад, аммо  дар заминаи ҳамин бозгўӣ атрофи симои Коваи Оҳангар,  мо аз таъсисии нахустин иттифоқҳои касаба дар масири таърих низ бозгўӣ хоҳем кард. Яъне, Коваи Оҳангар, аввалан тавонист, оҳангаронро дар шакли як иттиҳод гирди ҳам оварад, баъдан мардуми дорои касбу пешаҳои ҳамон давр, кишоварзону косибон ва дигар намояндагони касбу пешаҳоро дар атрофи худ ҷамъ овард ва намоиши эътирозии оммаи халқро  дар назди қасри Заҳҳок ба миён овард. Яъне иттиҳоди оҳангарон ҳамраъйии ҷомеаи ҳамон вақтаи замони  Коваи Оҳангарро бо ҳам овард, чунончӣ:

                         ЧуКова бурун омад аз пеши шоҳ,

                         Бар- ў анҷуман гашта бозоргоҳ.

                         Ҳаме  бархўрушиду фарёд хонд,

                         Ҷаҳонро саросар сўи дод хонд.

       Нахўстин эътирози оммавиро ба зидди Заҳҳок низ Коваи Оҳангар ташкил кард ва Заҳҳок низ аз эътирозгарон нахўст Коваи Оҳангарро ба гуфтушунд ва созиш даъват намуду пазируфт.Чаро, на барзгарон ва ё дигар намояндагони касбу пешаҳои ҳамон давра ба зидди Заҳҳок эътироз накардаанд, маҳз Коваи Оҳангар пешвои мардум гашт. Агар, аз як тараф марги фарзандон, ки туъмаи морони Заҳҳок гардида буд, Коваи Оҳангарро ба пешвоии мардум гардидан сабаб гардида бошад, аммо аз тарафи дигар касби оҳангарӣ дар он замон дар байни дигар касбу пешаҳо нуфўзе дошт, мардум новобаста аз касбу пешаҳои худ ба оҳангарон эҳтиёҷоти зиёде доштанд. Маҳбубияти мардум, ба Кова ҳамчун оҳангар бомаротиб зиёда буд.

Чунончӣ, Коваи Оҳангар зимни муроҷиат ба Заҳҳок мегўяд:

                                Яке безиён марди оҳангарам,

                                 Зи шоҳ оташ ояд ҳаме барсарам,

                                Ту шоҳиву гар аждаҳо пайкарӣ,

                                 Бубояд бад-ин достон доварӣ.

                                 Агар ҳафт кишвар ба шоҳӣ турост,

                                Чаро ранҷу сахтӣ ҳам абаҳри мост?!

       Дар баробари аз даст додани ҳабдаҳ ҷигарбандаш Коваи Оҳангарро низ марги фарзандони ҷомеа, зулми истибдоди Заҳҳок ба ѓазаб овард ва бо як ҳуввияти миллӣ ба Заҳҳок мегўяд:

                                  Зи ту бар манн омад ситам бештар,

                                 Занӣ бар дилам ҳар замон нештар.

                                 Маро рўзгоре чунин куж кард,

                                 Диле беумеду саре пур зи дард.

                                  Ҷавонӣ намондасту фарзанд нест,

                                  Ба гетӣ чу фарзанд пайванд нест.

                                  Ситамро миёну карона бувад,

                                  Ҳам эйдун ситамро баҳона бувад…

        Алами Коваи Оҳангар, нолаҳои ҷонгудозаш нисбати фарзандонаш дар тўли ҳазорсола дар ривояту қиссаҳо дар ашъори шоирон инъикос гардидааст, Чунончӣ, Лоиқ Шералӣ гуфтааст:

                        Даруни синаи сардам дили садпора мегиряд,

                        Миёни хонаи бекӯдакам гаҳвора мегиряд.

                        Зи базми гарми шоҳон хандаи мастона меояд,

                        Ба чашми ман вале ҳар хишти бурҷу бора мегиряд.

                        Замин – бечора, медонам, фалак бечоратар аз ӯ,

                        Ду бечора ба аҳволи мани бечора мегиряд.

                        Замину осмон танҳо, ба гардун ахтарон танҳо,

                         Хаёлам, бо мани танҳо ҳама сайёра мегиряд.

        Мебинем, ки Ҳаким Фирдавсӣ дар «Шоҳнома» мисли аксарияти адибони пешқадам ду хусусият, ду тамоил: тамоили халқӣ ва тамоили ашрофонаро ба қалам додааст.

Тамоили халқӣ бо ғояҳои инсондўстӣ ва озодфикрии шоир вобаста буда, он ҳангоми таърифи хирад, хирадмандӣ, инсондўстӣ, халқпарварӣ бештар ифода меёбад.Ҷиҳати асосӣ дар «Шоҳнома» майли халқии он мебошад. Ин дар муносибати шоир ба намояндагони халқи меҳнаткаш, аз ҷумла Коваи оҳангар, ки бар зидди шоҳи золим Заҳҳоки Морон шўриш бардошта, ғолиб меояд, аз муҳаббати ў ба Маздак ва амсоли инҳо маълум мегардад.

Муҳимияти дигари шиносоии насли имрўз ба Коваи Оҳангар дар онаст, ки имрўз дар даврони истиқлолияти миллӣ дар қатори ҷашнҳои Наврўзу Сада, мо ҷашни Меҳргонро бо шукўҳу шаҳомати хосе ҷашн мегирем, аммо насли ояндасози мо бояд донанд, ки мувофиқи гуфтаи Абурайҳон Берунӣ иди Мехргон дар натиҷаи аз тарафи Фаридуну Коваи Оҳангар кушта шудани Заҳҳок ба ин муносибат дар кўҳи Дамованд базм ороста тоҷи шоҳаншоҳиро ба сари Фаридун гузоштан ба вуҷуд омадааст.

Дигар ин ки, ба ақидаи бархе аз шоҳномашиносон , аз ҷумла Зафари Мирзоён: « Фирдавсии бузург ҳамаро ба як рамз гуфтааст. Вақте дар “Шоҳнома” сухан дар бораи Заҳоки Морон меравад гуфта мешавад, ки ду море аз китфи Заҳок мебарояд ва барои хӯрдани мағзи сари ӯ кӯшиш меунад, иблис ҳозир шуда мегӯяд, ки метавонед барои он, ки морҳо мағзи сари шоҳро нахӯранд ваъда диҳед, ки ба онҳо мағзи сари ду ҷавонро медиҳед. Ин гуфтаҳо хеле маънои бузург доранд, ки мағзи сари ҷавонро хурдан, андешаи онҳоро бурдан аз шинохти ҳувияти миллии хеш мебошад, ки бо як рамзи олӣ гуфта шудааст»

Дар тақвияти фикри Зафари Мирзоён метавон, гуфт, ки маҳз Коваи Оҳангар . мағзи сари ҷавононро аз хурдан, андешаи онҳоро бурдан аз шинохти ҳувияти миллӣ наҷот додааст.

Аз ин рў, достони «Кова ва Заҳҳок» низ достони афсонавӣ нест, шоирон бо таъбири морон душмани инсониятро ишора намуда, аз он ҳушдор додааст, ки душман, албатта, барои амалӣ кардани корҳои нопокаш мағзи сари одамонро низ истифода мебарад.  Ҳамин тавр дар асоси ҳамин таҷриба, моро зарур аст, ки ҳамраъйӣ ва ё иттиҳоди мардуми тоҷикро, ки дар атрофи як шахсият барои озодии Ватан дар марҳилаҳои гуногуни таърихӣ сарҷамъ гардидаанду барои озодии Ватан ҷониссориҳо кардаанд, ба насли ояндасозии хеш ошно намоем.

 

                                                   Иттифоқи касабаи кормандони маориф

                                                ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон

МАШВАРАТ ИДРОКУ ҲУШЁРӢ ДИҲАД

Новости

Тибқи нақшаи кори Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон дар доираи эълон гардидани соли 2018-Соли ташкилотҳои ибтидоии иттифоқи касаба, кормандони дастгоҳи марказии Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон рўзҳои 17-20 апрели соли 2018 бо раисони ташкилотҳои ибтидоии иттифоқи касабаи кормандони маорифи ноҳияҳои Панҷ, Ҷайҳун ва Вахш машварати омўзишию методӣ доир намуд.

Зеро Ташкилотҳои ибтидоии иттифоқи касабаи муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ ва миёнаи умумӣ сохтори таркибии Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ташкилоти ҳудудӣ (вилоятӣ), шаҳрӣ ва ноҳиявии Иттифоқи касабаи дахлдор мебошад, ки барои амалӣ намудани мақсад ва вазифаҳои оинномавии Иттифоқи касаба, ба хотири намояндагӣ ва ҳифз намудани  ҳуқуқ ва манфиатҳои иҷтимоию меҳнатӣ ва касбии аъзои иттифоқи касаба дар сатҳи муассисаҳои таълимӣ дар ҳамкорӣ бо мақомоти ҳокимияти давлатӣ, мақомоти худидоракунии шаҳрак ва деҳот, корфармоёну иттиҳодияи онҳо ва дигар ташкилоти ҷамъиятӣ ташкил карда шудааст.

Аз ин рў, асоси ҳаракати иттифоқи касабаро- аъзоёни иттифоқи касаба, ки дар ташкилоти ибтидоӣ  муттаҳид гардидаанд ташкил медиҳад. Нуфўз ва эътибори Иттифоқи касабаи кормандони маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон низ аз  фаъолияти самарабахши ташкилотҳои ибтидоии он, сарчашма мегирад.

Дар семенарҳои омўзишию методӣ  оид ба дуруст ҳисоб кардан ва пардохти саривақтии музди меҳнат, одилона ҷудо намудани кумакҳои суѓуртаи иҷтимоӣ ва сарфи маблаѓҳои суѓуртаи иҷтимоӣ барои табобати санаторию курортӣ ва истироҳати аъзоён, ҳифзи ҳуқуқҳои меҳнати аъзоён, риояи кафолатҳои иҷтимоии муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва баррасии саривақти муроҷиатҳои аъзоёни иттифоқи касаба мавриди баррасӣ қарор дода шуд.